Hizmetler09 / 10
EMDR
Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme (Eye Movement Desensitization and Reprocessing).
Geçmişte yaşanan sarsıcı olayların günümüzdeki psikolojik etkilerini ortadan kaldırmayı hedefleyen, nörobiyolojik tabanlı bir psikoterapi ekolü.
Tedavi planı kişinin klinik özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre belirlenir.
01GENEL BAKIŞ
EMDR nedir?
EMDR; geçmişte yaşanan sarsıcı olayların günümüzdeki psikolojik etkilerini ortadan kaldırmayı hedefleyen, nörobiyolojik tabanlı bir psikoterapi ekolüdür. Geleneksel konuşma terapilerinden farklı olarak, doğrudan beynin bilgi işleme sistemini hedef alır. Başta Dünya Sağlık Örgütü (WHO) olmak üzere küresel sağlık otoriteleri tarafından travma tedavisinde en etkili yöntemlerden biri olarak kabul edilir.
Bazen hayatımızda öyle anlar olur ki, etkisi yıllar geçse de geçmez. Yaşanan bir kaza, ani bir kayıp, çocuklukta işitilen kırıcı bir söz veya maruz kalınan haksızlıklar… Zamanın her şeyin ilacı olduğunu söylerler ancak bazı anılar için zaman adeta donar. Yıllar sonra bile o anı hatırladığımızda kalbimiz hızla çarpar, öfkelenir ya da aynı çaresizliği hissederiz. İşte EMDR, beynin geçmişte takılı kalmış bu “düğümlerini” çözmek ve zihinsel sistemin kendi kendini iyileştirmesini sağlamak amacıyla geliştirilmiş yenilikçi bir tedavi yöntemidir.
EMDR denildiğinde akla ilk olarak büyük felaketler gelse de, aslında kronikleşmiş ve kişinin yaşam kalitesini düşüren pek çok psikolojik düğümde etkilidir.
EMDR, sadece göz hareketlerinden ibaret rastgele bir egzersiz değildir. Uluslararası düzeyde standardize edilmiş, son derece sistematik ve birbiri ardına zincirleme bağlarla bağlanan 8 aşamalı bilimsel bir süreçtir.
EMDR hafızanızı silmez; sadece anının arkasındaki yorucu ve yıpratıcı duygu yükünü boşaltır.
02BİLİMSEL TEMEL
EMDR’nin arkasındaki bilim: Beyinde neler oluyor?
- 01Psikoloji literatüründe bu sistem Adaptif Bilgi İşleme (AIP) Modeli ile açıklanır. İnsan beyni, her gün karşılaştığı binlerce deneyimi normal şartlarda uyku esnasında (özellikle rüya gördüğümüz REM evresinde) sindirir, ayrıştırır ve sağlıklı bir şekilde hafıza merkezine depolar. Ancak yaşanan olay kişinin taşıma kapasitesini aşacak kadar ağır veya süreğen olduğunda, beynin bu bilgi işleme motoru kilitlenir.
- 02Olay; yaşandığı anki ses, koku, görüntü ve yoğun korku duygusuyla birlikte sağ beyinde izole bir şekilde donar. Günlük hayatta bu anıyı çağrıştıran en ufak bir tetikleyici (bir ses, bir koku veya benzer bir davranış) sağ beyindeki bu kilitli odayı açar. Beyin, tehlikenin geçmişte kaldığını fark edemez ve şu an oluyormuş gibi panik üretir.
- 03EMDR, beynin sağ ve sol yarımkürelerine sağlanan iki yönlü (bilateral) uyarımlar sayesinde bu kilitli odayı açar. Anıyı zihnin sindirim sistemine dahil ederek, geçmişin bugünü esir almasını engeller.
03UYGULAMA ALANLARI
EMDR hangi psikolojik problemlerde tercih edilir?
Travma ve TSSB
Doğal afetler, şiddet, taciz veya hayatı tehdit eden kazaların psikolojik etkileri.
Anksiyete ve panik bozukluklar
Nedeni çözülemeyen yoğun kaygı, gelecek endişesi ve panik ataklar.
Fobiler ve blokajlar
Uçak korkusu, sosyal fobi, kapalı alan korkusu gibi hayatı kısıtlayan durumlar.
Yas süreçleri
Bir yakının ölümünün ardından hayatın akışına uyum sağlamakta zorlanma.
Performans ve sınav kaygısı
Topluluk önünde konuşma stresi, sınav süreçleri veya sporculardaki performans tıkanıklıkları.
Psikosomatik semptomlar
Tıbbi bir temeli olmayan ancak kronikleşen migren, mide ağrıları veya fibromiyalji gibi bedensel tepkiler.
04TEDAVİ SÜRECİ
Süreç nasıl işler? 8 basamaklı tedavi protokolü
Öykü alımı ve planlama
Sürecin ilk adımında uzman, danışanın hayat hikayesini ve başvuru nedenlerini detaylıca dinler. Bugünü gölgeleyen sorunların kökenindeki hedef anılar listelenir ve kişiye özel bir tedavi haritası çıkarılır.
Hazırlık dönemi
Terapist, danışanı EMDR’nin işleyişi hakkında bilgilendirir. Yoğun duygu dalgalanmaları yaşandığında danışanın seans esnasında veya günlük hayatta sığınabileceği zihinsel bir sığınak işlevi gören “Güvenli Yer” tekniği bu aşamada inşa edilir.
Değerlendirme
Üzerinde çalışılacak hedef anı masaya yatırılır. Bu anının zihindeki en belirgin görseli, kişinin kendine dair hissettiği olumsuz inanç (örneğin: “Yetersizim” veya “Güvende değilim”) ve bedenindeki fiziksel duyumlar ölçeklendirilerek net bir şekilde tespit edilir.
Duyarsızlaştırma
Terapi seansının kalbi ve en aktif aşamasıdır. Danışan geçmişteki o sarsıcı anıya odaklanırken, terapist iki yönlü uyarım (göz takibi, kulaklıktan ses geçişleri ya da ellere küçük dokunuşlar) vermeye başlar. Amaç, anının beyindeki acı verici yükü sıfırlanana kadar bu işleme sürecini tekrarlamaktır.
Yerleştirme
Hedef anı artık kişiye rahatsızlık vermediğinde, zihinde açılan boşluğa sağlıklı düşünceler yerleştirilir. Kişinin kendisi hakkında inanmak istediği yeni ve olumlu inanç (örneğin: “Değerliyim” ya da “Artık güvendeyim”) iki yönlü uyarımlarla zihne entegre edilir.
Beden tarama
Zihinsel iyileşmenin bedene yansıması kontrol edilir. Danışan hedef anıyı ve yeni olumlu inancını aynı anda düşünürken vücudunu baştan aşağı tarar. Göğüs sıkışması, mide bulantısı veya kas gerilmesi gibi fiziksel bir tortu kalmayana kadar işleme sürdürülür.
Kapanış
Her seansın sonunda danışanın sosyal hayata dengeli, huzurlu ve güvende hissettiği bir ruh haliyle dönmesi güvence altına alınır. Sürecin seans sonrasında da beyinde devam edebileceği hatırlatılarak gerekli yönlendirmeler yapılır.
Yeniden değerlendirme
Bir sonraki randevunun başlangıcında, geçmiş seansın etkileri ve açığa çıkan yeni farkındalıklar incelenir. Sağlanan değişimin kalıcılığı ve zihnin bilgiyi ne kadar sağlıklı yapılandırdığı bu son kontrol aşamasında test edilir.
01EMDR bir hipnoz türevi midir? Belleğimden parçalar silinecek mi?
Kesinlikle hayır. Seans boyunca bilinciniz tamamen yerindedir, kontrol sizdedir ve dilediğiniz an süreci durdurabilirsiniz. EMDR hafızanızı silmez; sadece anının arkasındaki yorucu ve yıpratıcı duygu yükünü boşaltır. Tedavi bittiğinde olayı yine hatırlarsınız fakat artık o olay sizi sarsmaz.
02İyileşmek kaç seans sürer?
Tedavi süresi tamamen kişinin getirdiği travmanın derinliğine ve yapısına bağlıdır. Tekil bir kaza veya deprem gibi durumlar 3–5 seansta çözülebilirken, çocukluk yıllarına yayılan karmaşık travmatik süreçler 8–10 seans veya daha fazla süre gerektirebilir.
03Online EMDR mümkün mü?
Evet. Günümüzde geliştirilen profesyonel dijital altyapılar ve yazılımlar sayesinde online uyarım araçları (ekran ışığı takibi, kulaklıkla ses geçişleri) yüz yüze terapiler kadar başarılı sonuçlar verebilmektedir.
04Bu tekniği kimler uygulayabilir?
EMDR, sadece psikoloji veya tıp kökenli olan ve uluslararası akredite derneklerden (Türkiye’de EMDR Derneği gibi) resmi sertifikalı eğitimini tamamlamış uzman psikologlar ve psikiyatristler tarafından uygulanabilir. Formasyonu olmayan kişilerin bu tekniği kullanması travmanın tetiklenmesine yol açabilir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa lütfen vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayın.
SİZE AYRILAN ZAMAN
EMDR için
ilk adımı birlikte planlayalım.
Gün ve saat, sizinle iletişim kurularak belirlenir.
YAKINDAN KEŞFEDİN
Bir sonraki adımınız.
Çalışma yaklaşımını tanıyın, destek alanlarını inceleyin veya ilk görüşmenizi planlayın.